SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI TRỢ GIÚP XÃ HỘI

Thứ hai - 12/10/2020 07:03 14 0
Việt Nam là một đất nước trải qua nhiều cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, thường xuyên bị ảnh hưởng của thiên tai và biến đổi khí hậu, đang trong quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh và các nguyên nhân khác đã dẫn đến những khó khăn trong cuộc sống của cá nhân, gia đình và cộng đồng. Hiện nay số người cần sự trợ giúp xã hội và công tác xã hội rất nhiều, chiếm khoảng hơn 20% dân số cả nước. Vì vậy, họ rất cần sự trợ giúp xã hội và công tác xã hội để giúp họ giảm bớt khó khăn, ổn định cuộc sống.
Sự tương tác giữ Công tác xã hội với Trợ giúp xã hội
Sự tương tác giữ Công tác xã hội với Trợ giúp xã hội
          Việt Nam là một đất nước trải qua nhiều cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, thường xuyên bị ảnh hưởng của thiên tai và biến đổi khí hậu, đang trong quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh và các nguyên nhân khác đã dẫn đến những khó khăn trong cuộc sống của cá nhân, gia đình và cộng đồng. Hiện nay số người cần sự trợ giúp xã hội và công tác xã hội rất nhiều, chiếm khoảng hơn 20% dân số cả nước.           Vì vậy, họ rất cần sự trợ giúp xã hội và công tác xã hội để giúp họ giảm bớt khó khăn, ổn định cuộc sống.
          * Trợ giúp xã hội: là sự đảm bảo của nhà nước, sự hỗ trợ của cộng đồng về thu nhập và các điều kiện sinh sống thiết yếu bằng các biện pháp và hình thức khác nhau với các thành viên trong xã hội khi họ rơi vào hoàn cảnh khó khăn.
          Hình thức trợ giúp xã hội bao gồm: Trợ giúp thường xuyên hàng tháng và trợ giúp đột xuất
          - Trợ giúp xã hội thường xuyên hàng tháng là trợ giúp theo quy định tại Nghị định số 136/2013/NĐ-CP của Chính phủ và các hoạt động trợ giúp được một số tổ chức, cá nhân thực hiện trong thời gian dài.
          Đối tượng được trợ giúp xã hội: Trẻ mồ côi, người khuyết tật, người nhiễm HIV, người cao tuổi, người nghèo và một số đối tượng khác theo quy định của pháp luật.
          - Trợ giúp xã hội đột xuất: Theo quy định của Nghị định 136/2013/NĐ-CP của Chính phủ và các hoạt động trợ giúp được một số tổ chức, cá nhân thực hiện. Thời gian trợ giúp xã hội: chỉ 1 lần.
          Hình thức trợ giúp: Hỗ trợ lương thực cho gia đình thiếu đói; Hôc trợ người bị thương nặng; Hỗ trợ chi phí mai táng; Hỗ trợ làm nhà ở, sửa chữa nhà ở; Hỗ trợ khẩn cấp trẻ em; Hỗ trợ tạo việc làm, phát triển sản xuất và hổ trợ các trường hợp khẩn cấp khác.
          * Công tác xã hội (CTXH) là một hoạt động nghề  nghiệp tham gia vào giải quyết vấn đề liên quan tới mối quan hệ của con người và thúc đẩy sự thay đổi của xã hội, tăng cường sự trao quyền và giải phóng nguồn lực nhằm nâng cao chất lượng sống của con người. CTXH sử dụng các học thuyết về hành vi con người và lý luận về hệ thống xã hội vào can thiệp sự tương tác của con người với môi trường sống
          CTXH có thể hiểu là một hoạt động nghề  nghiệp nhằm trợ giúp các cá nhân, gia đình và cộng đồng nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu và tăng cường chức năng xã hội, đồng thời thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách, nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng giải quyết và phòng ngừa các vấn đề xã hội góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
          - Đối tượng của công tác xã hội: là cá nhân, gia đình và cộng đồng gặp khó khăn trong cuộc sống; các đối tượng ưu tiên trợ giúp: như các đối tượng của trợ giúp xã hội.
          Công tác xã hội hướng tới các thân chủ có hoàn cảnh khó khăn và dễ bị tổn thương gồm: người cao tuổi, người khuyết tật, người nhiễm HIV/AIDS, người nghèo, cận nghèo, hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn; Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em bị bạo hành, bị sao nhãng; Các nhóm người đặc biệt – dễ bị tổn thương (người lang thang kiếm sống, người nghiện ma tuý); Nạn nhân của bạo lực gia đình, nạn nhân bị xâm hại tình dục, nạn nhân bị buôn bán, nạn nhân bị cưỡng bức lao động; Các cá nhân, cộng đồng hoặc các gia đình có vấn đề, mâu thuẫn, khủng hoảng; Học sinh, sinh viên có vấn đề trong các trường học; Các bệnh nhân và gia đình của người bệnh (tại các bệnh viện và phòng khám); Nạn nhân bị thiên tai, bão lũ, hoả hoạn; Bất bình đẳng giới,…
          - Hình thức trợ giúp: Tư vấn, tham vấn; truyền thông phòng ngừa các vấn đề xã hội; tập huấn nâng cao năng lực cho cá nhân, gia đình và cộng đồng; vận động các nguồn lực để cung cấp các dịch vụ xã hội, đáp ứng nhu cầu của đối tượng; thực hiện việc can thiệp, trợ giúp, phục hồi và phát triển đối với các đối tượng có vấn đề trong cuộc sống.
          I. Thực trạng sự tương tác giữa Công tác xã hội với Trợ giúp xã hội
          Hiện nay, Nhà nước đã và đang thực hiện chính sách trợ giúp xã hội đối với các đối tượng bảo trợ xã hội; bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài cũng thường xuyên tổ chức thực hiện trợ giúp xã hội đối với các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn. Vì vậy, đã giúp cho đa số các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, giảm bớt khó khăn, tiếp tục vươn lên trong cuộc sống.
          Tuy nhiên, số đối tượng có hoàn cảnh khó khăn đang cần sự trợ giúp rất nhiều nhưng sự tương tác giữa công tác xã hội với trợ giúp xã hội còn rất nhiều hạn chế nên đã dẫn đến hiệu quả trợ giúp cho các đối tượng không cao và không bền vững.
          * Tại các Cơ sở bảo trợ xã hội:
          - Hiện nay, hầu hết các cơ sở bảo trợ xã hội chỉ chú trọng thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng các đối tượng theo quy định; còn tâm tư, tình cảm của đối tượng, nhân viên tại cơ sở không có thời gian để tìm hiểu, quan tâm giúp đỡ hoặc ít quan tâm. Do vậy, mặc dù được trang cấp, được ăn uống đầy đủ hơn so với khi sống tại cộng đồng nhưng một số đối tượng vẫn có những lo lắng, có nổi buồn riêng không biết chia sẻ cùng ai, nhờ ai giúp đỡ.
          - Đa số nhân viên tại các Cơ sở bảo trợ xã hội chưa được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ công tác xã hội hoặc đã được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ nhưng kỹ năng thực hành công tác xã hội còn rất nhiều hạn chế nên chưa kết hợp giữa công tác xã hội với trợ giúp xã hội để nâng cao chất lượng cuộc sống của đối tượng.
          - Ngoài sự trợ giúp xã hội của Nhà nước, đa số các tổ chức, cá nhân làm từ thiện mong muốn trực tiếp trợ giúp quà, hiện vật, bữa ăn cho đối tượng nhưng nhiều khi chưa phù hợp với nhu cầu của đối tượng.
          * Tại cộng đồng:
          - Chính quyền địa phương cấp xã còn nặng về hành chính, chưa tìm hiểu đầy đủ nguyên nhân dẫn đến khó khăn của các đối tượng, những nhu cầu của từng đối tượng để tìm kiếm, kết nối các nguồn lực, cung cấp các dịch vụ xã hội đáp ứng nhu cầu của đối tượng.
          - Các đối tượng bảo trợ xã hội được Nhà nước trợ cấp xã hội hàng tháng; ngoài ra, các tổ chức, cá nhân làm từ thiện nhưng đa số các tổ chức, cá nhân làm từ thiện trợ giúp quà, hiện vật cho đối tượng nhưng nhiều khi chưa phù hợp với nhu cầu của đối tượng.
          - Công tác trợ giúp xã hội cho đa số đối tượng đang sống tại cộng đồng, không mang tính bền vững.
          - Việc tìm kiếm, kết nối các nguồn lực để trợ giúp còn nhiều hạn chế.
          - Thiếu đội ngũ làm công tác xã hội tại cộng đồng và Cộng tác viên công tác cấp xã trình độ nghiệp vụ, năng lực, kỹ năng thực hành công tác xã hội còn nhiều hạn chế.
          - Đa số đối tượng được trợ giúp xã hội và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn khác đang sống tại cộng đồng còn trông chờ, ỷ lại, thụ động, không tự mình giải quyết các khó khăn để vươn lên trong cuộc sống.
          II. Sự cần thiết phải có sự kết hợp giữa Công tác xã hội trong thời gian sắp tới
          - Trong thực tế hiện nay, chúng ta có thể nhận thấy công tác trợ giúp xã hội do Nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước thực hiện để trợ giúp cho các đối tượng yếu thế như: trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, người già có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật, người bị nhiễm HIV có hoàn cảnh khó khăn, đối tượng cần sự bảo vệ khẩn cấp, nạn nhân bị thiên tai, hoả hoạn, tai nạn giao thông, người nghèo và các đối tượng khác.
Hình thức hỗ trợ có thể bằng tiền, bằng hiện vật, học văn hoá, học nghề và các hình thức trợ giúp khác.

          - Công tác xã hội tiến hành cung cấp dịch vụ xã hội cho tất cả các đối tượng đang gặp khó khăn trong cuộc sống và có nhu cầu trợ giúp; trong đó, ưu tiên cung cấp các dịch vụ xã hội cho các đối tượng yếu thế, có hoàn cảnh khó khăn.
          Hình thức trợ giúp của công tác xã hội: Cung cấp dịch vụ về tư vấn, tham vấn cho các đối tượng bị khủng hoảng về tâm lý; tư vấn và trợ giúp cho các đối tượng được thụ hưởng các chính sách của nhà nước; tư vấn và trợ giúp về pháp lý; tuyên truyền phòng chống bạo lực gia đình, dịch bệnh, tệ nạn xã hội, tai nạn thương tích, đuối nước và các vấn đề xã hội khác; trợ giúp các cá nhân, gia đình và cộng đồng nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu của mình; thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách; kết nối các nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng giải quyết các vấn đề, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
          Với các hoạt động trên của trợ giúp xã hội và công tác xã hội, nếu có sự tương tác giữa công tác xã hội với trợ giúp xã hội thì hiệu quả trợ giúp sẽ cao hơn, các đối tượng được trợ giúp sẽ sử dụng một cách tốt nhất các nguồn lực được trợ giúp, tự phấn đấu vươn lên giải quyết những khó khăn của mình và cuộc sống chắc chắn sẽ phục hồi, phát triển bền vững.
          1/ Tại các Cơ sở bảo trợ xã hội:
          - Thực hiện nghiêm túc các quy định tại Thông tư số 01/2017/TT-BLĐTBXH ngày 02/02/2017 của Bộ lao động – Thương binh và Xã hội Quy định về tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp đối với người làm công tác xã hội và các quy định tại Nghị định 103/2017/NĐ-CP của Chính phủ.
          - Thực hiện đầy đủ các chế độ, định mức trợ giúp xã hội của Nhà nước đối với các đối tượng; nâng cao chất lượng cuộc sống cho các đối tượng như: nâng cao chất lượng cung cấp dinh dưỡng, nâng cao chất lượng cung cấp dịch về y tế, cung cấp các dịch vụ vui chơi, giao lưu, giải trí,….
          - Kịp thời tư vấn, tham vấn cho các đối tượng có khó khăn trong cuộc sống.
          - Vận động, kết nối các nguồn lực để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho các đối tượng.
          - Thực hiện quy trình trợ giúp đối tượng theo các bước: Thu thập thông tin, nhu cầu của đối tượng; tổ chức sàng lọc và phân loại đối tượng; đánh giá tâm sinh lý, tình trạng sức khỏe và các nhu cầu của đối tượng; xây dựng và thực hiện kế hoạch trợ giúp; phân tích, đánh giá sự tiến triển và phục hồi của đối tượng.
          - Trợ giúp cho các đối tượng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để tái hoà nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống.
          2/ Tại cộng đồng:
          - Thu thập thông tin; tìm hiểu các nhu cầu và đánh giá các nhu cầu của cá nhân, gia đình và cộng đồng; xây dựng kế hoạch trợ giúp; tổ chức tư vấn, tham vấn, kết nối các nguồn lực để tổ chức thực hiện kế hoạch trợ giúp đáp ứng các nhu cầu của đối tượng. Sau đó, tiếp tục theo dõi và tiếp tục trợ giúp theo tiến trình can thiệp, phục hồi và phát triển của đối tượng.
          - Trợ giúp các đối tượng bảo trợ xã hội được thụ hưởng đầy đủ chính sách trợ giúp của Nhà nước.
          - Trợ giúp các đối tượng chưa được thụ hưởng các chính sách trợ giúp xã hội được thụ hưởng theo đúng quy định.
          - Vận động, kết nối các tổ chức, cá nhân hỗ trợ là bằng tiền, bằng hiện vật hoặc các trợ giúp khác, giúp cho các đối tượng yếu thế giảm bớt khó khăn trong cuộc sống.
          - Phát huy vai trò của Mặt trận và các đoàn thể tại các thôn/tổ dân cư trong công tác trợ giúp cho các đối tượng đang gặp khó khăn trên địa bàn.
          - Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về phòng chống bạo lực gia đình, dịch bệnh, tệ nạn xã hội, tai nạn thương tích, đuối nước, bảo vệ chăm sóc trẻ em và các vấn đề xã hội khác.
          - Nâng cao hơn nữa trách nhiệm của Chính quyền, các đoàn thể ở địa phương trong công tác trợ giúp xã hội đối với các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn đang sống trên địa bàn và chỉ đạo Cộng tác viên công tác xã hội cấp xã thực hiện các nhiệm vụ theo quy định tại Thông tư 07/2013/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh binh và Xã hội.
          - Hướng việc trợ giúp xã hội theo phương châm “Cho cần câu, không cho xâu cá”, trợ giúp xã hội của nhà nước, của các tổ chức, cá nhân chỉ là trợ giúp ban đầu; còn việc trợ giúp nâng cao năng lực cho cá nhân, gia đình tự giải quyết các khó khăn của mình là chủ yếu; vận động nguồn lực của gia đình, người thân, xóm làng, địa phương nơi cư trú để trợ giúp giải quyết nguyên nhân dẫn đến khó khăn là chủ yếu. Ví dụ như: nghèo đói, không có việc làm, bệnh tật, thiếu vốn để sản xuất, chăn nuôi; kiến thức, kỹ năng buôn bán, sản xuất, chăn nuôi….
          - Phải chuyển mạnh mẽ về quan điểm coi trợ giúp xã hội từ hoạt động nhân đạo sang quan điểm bảo đảm thực hiện quyền cho đối tượng hưởng trợ giúp xã hội. Chính sách trợ giúp xã hội là biện pháp, công cụ, tác động để thực hiện mục tiêu bảo đảm an toàn cuộc sống cho bộ phận dân cư không may gặp phải hoàn cảnh khó khăn.
          Tóm lại, sự tương tác giữa công tác xã hội với trợ giúp xã hội là mối quan hệ hết sức cần thiết, nếu sự tương tác tốt sẽ nâng cao hiệu quả công tác trợ giúp cho các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, sẽ giúp cho các đối tượng phát triển bền vững hơn, sẽ giúp các đối tượng được trợ giúp giải quyết khó khăn vươn lên trong cuộc sống và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
 

Tác giả bài viết: Trần Hiệp - Giám đốc Trung tâm Công tác xã hội - Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Khánh Hòa

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây